Zonguldak Dedektif ile çalışmaya karar verdiğinizde iş, sizin onaylamadığınız hiçbir adıma geçmeden ilerler. Aşağıdaki sıra her konuda aynıdır; değişen, her adımın içeriğidir. Bir alacak için adres işi ile Gökçebey’deki bir köyle bağı olan, uzun süredir haber alınamayan bir yakın için yapılan çalışma aynı adımlardan geçer ama aynı planı taşımaz.
- Sorunuzu iletirsiniz. Hangi kanalı seçerseniz seçin, kendi cümlelerinizle anlatırsınız. Konunun ne olduğu, nerede geçtiği ve neyi öğrenmek istediğiniz işe başlamaya yeter.
- Neye bakılabileceğini yazarız. İlk yanıtımızda konunun hangi kısmının sahada görülebileceğini, hangi kısmının bir kurumun cevabına bağlı olduğunu ve varsa üstlenemeyeceğimiz kısmı gerekçesiyle söyleriz. Gerekirse önce sizden birkaç ayrıntı isteriz: yerin tam adı, konunun ne zamandır sürdüğü, elinizde hangi belgelerin bulunduğu.
- Planı birlikte kurarız. Hangi ilçede, hangi köy ya da mahallede, kaç gün ve neye bakılacağı bu adımda belli olur. Kıyı ilçelerinde parsel ve ilan bilgisi, iç ilçelerde köyün bağlı mahallesi burada tamamlanır; plan ancak bu bilgilerle gerçekçi olur. Ücret bu plana göre konuşulur; hesabın nasıl kurulduğunu Ücretin hesabı yazısı gösterir.
- Onayınızla sahaya çıkılır. Saha çalışması herkesin bulunabildiği yerlerden yapılan gözlem, fotoğraf ve not üzerine kuruludur. Kullanılmayan yöntemler Var mı, yasal mı yazısında tek listede durur. Sahada plana yazılmamış bir soru belirirse, ona ancak sizin onayınızla geçilir.
- Raporu teslim alırsınız. Rapor size verilir ve sizde kalır. Raporda açılmasını istediğiniz bir yer olursa bize yazarsınız; cevabımız yine kayda dayanır.
Rapor dosyasının bölümleri
Rapor, sahada görülenin tarihli dökümüdür. Her kaydın yanında yeri (ilçe, belde ya da köy ve mahalle), tarihi ve varsa fotoğrafı bulunur. Görülemeyen de ayrıca yazılır: bir gün bakılan yerde aranan şey görülmediyse, rapor bunu “görülmedi” diye kaydeder. Bu, o şeyin hiç olmadığı anlamına gelmez ve rapor da bunu iddia etmez.
Her satır “şu tarihte, şu yerde şu görüldü” düzenindedir; yorum ve tahmin taşımaz.
Sonuç önceden söylenebilir mi
Sahada ne çıkacağı işe başlamadan bilinemez, bu yüzden sonuç sözü vermeyiz. Söz verdiğimiz şey, planda yazılı olana bakılacağı ve görülen ile görülemeyenin aynı açıklıkla rapora geçeceğidir. Planın neden öyle kurulduğunu da ilk adımda yazdığımız için, rapor elinize geçtiğinde sürpriz bir kapsamla karşılaşmazsınız.
Sizin tarafınızda kalan kararlar
Bu sırada üç karar size aittir: işe başlanıp başlanmayacağı, planın kapsamı ve raporu nasıl kullanacağınız. Plan aşamasında “şimdilik bu kadarı yeter” demek de bir karardır; dar bir planla başlayıp gerekirse sonra genişletmek çoğu konuda mümkündür. Kanalların farkı için Mesaj ve arama, öteki sorular için Akla gelen sorular.