Elinizde imzalı bir sözleşme ya da ödenmemiş faturalar vardır, ama karşı taraf bildiğiniz adreste değildir. Gönderilen evrak “adreste bulunamadı” notuyla geri döner, telefon açılmaz, ortak tanıdıklar “memleketine gitti galiba” der. İşiniz haklıdır ama bir adrese takılmıştır. Adres tespiti bu düğümü çözmek içindir: kişinin bugün nerede oturduğunu bulmaya çalışır, bulunan yeri sahada doğrular ve size kullanabileceğiniz biçimde yazarız. Zonguldak Dedektif bu işi ilin sekiz ilçesinde, köyüne ve bağlı mahallesine kadar inen bir adres araştırması olarak yürütür.
Hangi durumlarda adres araştırılır?
Bu çalışmanın konusu, ulaşmanız için haklı ve gösterilebilir bir sebep bulunan kişilerdir: ödenmemiş bir alacak, sahibine ulaştırılamayan resmî bir bildirim ya da paylaşılması gereken bir miras. Bir esnafın tahsil edemediği hesap, bir ustanın parasını alamadığı iş, bir aile içinde imza bekleyen bir paylaşım bu kapsama girer.
Sebebinizi ilk yazışmada açıkça söylemenizi isteriz ve elinizde bir belge varsa görmek isteriz. Bu bir formalite değildir: adresin kimin eline geçeceğini bilmek, bu işi yapan herkesin sorumluluğudur.
Aynı sorumluluk, bazı taleplerin baştan dışarıda kalması demektir. Ayrıldığınız eşin ya da eski bir partnerin adresine, hangi sebeple istenirse istensin bakılmaz. Aranızda bir koruma kararı ya da şiddet endişesi varsa, bulunmuş bir adres de size verilmez.
Başlangıç: elinizdeki en yeni bilgi
Bilinen son adres, kişinin çalıştığı son yer, ailesinin oturduğu köy ya da mahalle; iş bunların en yenisinden başlar. Bunlardan hangisinin hâlâ geçerli olduğunu bilmeniz gerekmez; hangisinin işe yarayacağını birlikte ayırırız.
Bu ilde aile bağı adres için güçlü bir ipucudur. Kentteki evinden ayrılan biri kimi zaman memleketindeki köye, bir kardeşinin evine ya da ailesinin yaşadığı ilçeye yönelir. Kozlu’daki iş yerini kapatmış bir borçlunun, ailesinin Devrek’teki köyünde bulunması şaşırtıcı değildir. Ailenin köyünü, hatta yalnız ilçesini biliyorsanız, plan genellikle buradan kurulur.
Açık kaynaklar da başlangıca katkı verir. Kişinin adına kayıtlı bir işletmenin kamuya açık ilanları, paylaştığı bir iş yeri bilgisi ya da adının geçtiği bir duyuru, sahaya çıkmadan önce hangi ilçeye bakılacağını daraltabilir. Sahada çalışmaya bu daraltmadan sonra geçilir.
Küçük ayrıntılar da işe yarar. Kişinin yaklaşık yaşı, eşinin ya da çocuklarının adı, bir zamanlar yaptığı iş, köyde bilinen aile lakabı gibi bilgiler, sahada doğru kişiyi doğru evle eşleştirmeyi kolaylaştırır. Bunları bilmiyorsanız sorun değil; bildiğiniz kadarıyla başlanır.
Köy adresinin doğru sırası
Zonguldak büyükşehir olmadığı için köyler köy olarak durur ve bir köy adresi ancak ilçe adıyla birlikte tamdır: “Tepeköy, Alaplı” ile “Tepeköy, Ereğli” iki ayrı yerdir, Belen ve Güzelyurt adları da birden çok ilçede geçer. Gökçebey gibi köylerin mahallelere bölündüğü yerlerde ayrıca bağlı mahalle adı gerekir, çünkü bir köyün evleri birbirinden uzak sırtlara dağılmış olabilir. Raporda adres bu sırayla yazılır: ilçe, köy ya da mahalle, bağlı mahalle, varsa sokak ve kapı. Sizin elinizdeki eksik adres de bu düzenle tamamlanır.
Kişi bir köyde oturuyorsa iş nasıl değişir?
Köyün ve ilçenin adı belli olduktan sonra yerleşim küçüktür, bu yüzden bulmak çoğu kez kentten kolay, doğrulamak ise daha uzundur; ama evler dağınıktır ve çoğu yere tek bir yoldan gidilir.
İç ilçelerde bir köyün evleri ayrı sırtlara, dere yataklarına ya da ormanın içindeki açıklıklara yayılabilir. Sahada önce doğru bağlı mahalle bulunur, sonra ev açık yoldan, kısa bir süre içinde görülür. Kişinin o anda evde ya da çevrede olması şansa bağlıdır; köydeki doğrulamanın, kentte tek günde biten bir işten daha fazla gün isteyebilmesi bundandır.
Bu fark planda baştan yazılır; köydeki bir adres için neden daha fazla gün önerdiğimizi gerekçesiyle görürsünüz.
Doğrulamanın düzeyleri
Sahada açık alandan bakılarak üç şey kayda geçer: yerin var olduğu, adresin tarifiyle örtüştüğü ve kişinin o adresle bağını gösteren bir kayıt alınıp alınamadığı. Kişinin evin önünde ya da yerleşimin içindeki bir yolda görülmesi bu bağı en açık biçimde gösterir; böyle bir an kayda geçerse tarihiyle ve mümkünse fotoğrafıyla yazılır.
Kişiyle hiçbir temas kurulmaz; ona araştırmadan söz edilmez, adresine not ya da mesaj bırakılmaz.
Doğrulamanın kesinliği her işte aynı değildir. Raporda bu ayrım açıkça yapılır: kişinin adreste görüldüğü durum, adresin kişiyle güçlü biçimde ilişkili olduğu ama kişinin görülmediği durum ve adresin bulunamadığı durum ayrı ayrı yazılır. Hangisiyle karşı karşıya olduğunuzu bildiğinizde, adresi nasıl kullanacağınıza da daha doğru karar verirsiniz.
Rapordaki adres işinize nasıl yarar?
Rapor, adresi kendi işinizde kullanabileceğiniz düzende verir: tam adres, sahada doğrulandığı gün, yerin fotoğrafı ve doğrulamanın hangi düzeyde olduğu. Durmuş olan iş, alacak ya da miras, bu adresle sizin başvurunuzla yeniden yürür.
Adresi bulmanın süresini ne belirler?
Süreyi en çok elinizdeki son bilginin ne kadar yeni olduğu belirler: geçen yılın adresiyle başlanan bir iş ile yalnız ailesinin köyü bilinen bir kişi aynı planı almaz. Gün sayısı planda gerekçesiyle yazılır; adresin belirli bir günde bulunacağı söz olarak verilmez.
Yalnız adını ve köyünü biliyorum, yeter mi?
Ad ve köy bilgisiyle çoğu durumda başlanabilir; ilk iş köyün ilçesini kesinleştirmektir. Kişinin yaklaşık yaşı, bir kardeşinin ya da babasının adı gibi ek ayrıntılar varsa sahada doğru evi bulmak kolaylaşır.
Kişi Zonguldak’tan ayrıldıysa ne olur?
Çalışma alanımız ilin sekiz ilçesidir. İzler kişinin il dışına taşındığını gösteriyorsa, o noktaya kadar bulunanı ve bu bulgunun neye dayandığını raporda açıkça yazarız; elinizdeki kayıt, kişinin hangi ile yöneldiğini gösteren en yeni bilgi olur.
Mirasçı bir kardeşe yıllardır ulaşılamıyorsa araştırılabilir mi?
Mirasın paylaşımı bir kardeşe ulaşmayı gerektiriyorsa adresi araştırılabilir. Adres size, mirasla ilgili resmî bildirimin ulaşabilmesi için yazılır; bildirimi ve başvuruyu siz yaparsınız. Kardeşiniz aileyle bağını kendi isteğiyle kesmişse ya da aranızda bir şiddet endişesi varsa adres size verilmez; mirasla ilgili bildirim o zaman yalnız resmî yoldan yürür ve bunu işin başında açıkça söyleriz.