Zonguldak Merkez, Kilimli ve Kozlu haritada küçük bir alana sığar, ama üçü ayrı ilçedir ve her birinin içinde ayrıca belde, köy ve mahalle vardır. Kozlu’nun merkezle arası yaklaşık 5, Kilimli’ninki yaklaşık 7 km’dir; ikisi de 2012’de ilçe oldu. Bu yakınlık sizin için bir kolaylık: konunuz üç ilçeye yayılsa bile işi parçalara ayırmanız ya da her ilçe için ayrı anlatmanız gerekmez. Bizim için ise asıl soru başka: yer hangi yamaçta, hangi beldede, hangi köyde?
Yamaçtaki bir evin ya da arsanın plandaki yeri
Bu üç ilçede satılık bir yerin fiyatını ve manzarasını herkes görür. Görünmeyen şey, yerin plandaki karşılığıdır. Merkezin imar planında güneydoğu yamaçlarının dik ve heyelan riski taşıyan kısımları yapıya kapalı tutulur; düz görünen dere tabanları da ancak önlemle yapı alabilir. Yani düzlük her zaman rahat yapı demek olmuyor. Parselin plandaki yerini ve zemin geçmişini belediyenin imar biriminden, parsel numarasıyla ve yazılı olarak sorun; ilan bunu söylemez, satıcı da çoğu kez bilmez.
Kurumdan gelen yazı kâğıt üstündeki yeri anlatır, bizim kaydımız sahadakini:
- İlanda gösterilen fotoğrafla size gösterilen parselin aynı yer olup olmadığı,
- yerin bugün nasıl kullanıldığı: boş mu, ekili mi, üzerinde yapı ya da yapı hazırlığı var mı,
- parsele hangi yoldan ulaşıldığı ve yolun yerle ilgili söylenenle örtüşüp örtüşmediği,
- çevrede yakın zamanda yapılmış dolgu, istinat duvarı ya da yeni yapı gibi gözle seçilebilen değişiklikler.
Bunları tarihli fotoğraflarla rapora yazarız. Satıcı yeri gösterirken sınırı nereden çizdiğini de kayda geçiririz; “şu duvara kadar” gibi sözlü tarifler sonradan hatırlandığından farklı çıkabiliyor. Kurumdan aldığınız yazıyla bu kayıtları yan yana koyduğunuzda, kararı eksik bilgiyle vermemiş olursunuz.
Bir noktaya ayrıca dikkat edin. Yukarıdaki ayrım merkezin planına aittir. Kozlu ya da Kilimli’deki bir parsel için o ilçenin kendi belediyesine sorulur; merkezde çizilmiş bir ayrımı komşu ilçedeki parsele taşımak sizi yanıltabilir. Üç ilçenin birbirine bu kadar yakın olması, bu karışıklığı kolaylaştırır. Üçünün de denize kıyısı vardır; denize yakın bir parselde kıyı kenar çizgisinin nereden geçtiği de ayrıca sorulur. İmzadan önce hangi kuruma ne sorulacağı Almadan önce yer kontrolü içinde.
Çatalağzı, Gelik, Esenköy: belde ve köy adı nereye yazılır
Bu kümede insanlar nerede oturduklarını çoğu zaman ilçeyle anlatmaz; beldenin ya da köyün adını söyler. Kilimli ilçesinin içinde dört belediye vardır: Kilimli’nin yanında Çatalağzı, Gelik ve Muslu. İlçenin köyleri de dört tanedir: Göbü, Türkali, Kurtköy ve Şirinköy. Merkez ilçede Zonguldak belediyesinin yanında Beycuma, Elvanpazarcık ve Karaman belediyeleri bulunur. Kozlu’da ise tek belediye var; ilçenin köyleri arasında, önceden belediye olan Sivriler de yer alır. Esenköy ve Yahma, Kozlu ilçe olurken köy olmaktan çıkıp mahalle oldu.
Bunun pratik bir karşılığı var: “Gelik’te oturuyor” bilgisi bir alacak ya da tebligat için adres aranırken Kilimli ilçesine işaret eder; resmî adreste görmeyi beklemeniz gereken ilçe adı odur. Nişanlınızın ailesinin “Çatalağzı’nda” oturduğunu duyduysanız, sahada karşılık aranacak yer de Kilimli sınırlarıdır. Bize yazarken belde ya da köy adını, bildiğiniz kadarıyla mahalleyi de ekleyin; yerin hangi ilçeye düştüğünü biz çıkarırız.
Adres araştırmasının kimin için ve hangi sınırla yapıldığını Alacak için adres konusu anlatır.
Aile konularında üç ilçenin yakınlığı
Evlilikte güven sorunu ya da nişan öncesi bir merak söz konusu olduğunda, sözü edilen yerler, örneğin bir dükkân, bir iş yeri ya da ailenin oturduğu ev, bu üç ilçeye dağılmış olabilir. Bu durum işi büyütmez: yakınlık sayesinde plan ilçe sınırına göre bölünmez, sorunuza göre kurulur. Raporda her kaydın yeri ilçesi ve mahallesiyle yazılır; üç ilçeye yayılmış bir kayıt aylar sonra okunduğunda da karışmaz. Yöntem her yerde aynıdır: herkesin bulunabildiği yerlerden, kimsenin özel alanına girmeden yapılan gözlem. İki konunun ayrıntısı için Evlilikte güven sorunu ve Nişanlıyı tanımak.
Bu üç ilçeden yazarken işe yarayan bilgiler: yerin belde ya da köy adı ve bilinen mahallesi; arsa ya da ev söz konusuysa ilan bağlantısı veya ekran görüntüsü, varsa ada ve parsel numarası; aile konusundaysa anlattığınız durumun ne zamandan beri sürdüğü ve üç ilçeden hangilerinde geçtiği.