Türkiye’de özel dedektif var mı?
Var. Türkiye’nin her yerinde olduğu gibi Zonguldak’ta da özel dedektiflik hizmeti veren kişiler ve firmalar bulunur; çoğuna internetten ulaşılır ve ilk konuşma bir mesajla ya da telefonla başlar.
Dedektifin elindeki imkân, herhangi bir vatandaşın elindekiyle aynıdır: herkese açık yerde görülebileni görmek, yayımlanmış bilgiyi okumak, bir ilanı ya da belgeyi sahadaki durumla karşılaştırmak. Farkı, bunu belli günlerde, belli bir planla ve her kaydın tarihini atarak yapmasıdır. Konuya duygusal bağı olmayan biri bakar; siz de bu sürede günlük hayatınızı değiştirmek zorunda kalmazsınız.
Özel dedektiflik tutmak yasal mı?
Bir dedektifle çalışmak kendi başına bir sorun sayılmaz; çizgiyi kullanılan yöntem ile araştırmanın amacı belirler. Herkese açık yerlerde görülebilen davranışı gözlemlemek, açıkça yayımlanmış bilgileri bir araya getirmek ve bunları kayda geçirmek işin olağan parçasıdır. Bir kişinin özel alanına girmek, iletişimine ya da hesabına ulaşmak ise kimseye açık değildir ve dedektif için de bir ayrıcalık doğmaz.
Zonguldak’ın iç ilçelerinde bu çizginin köydeki karşılığı ayrıca önem taşır: bir evin avlusu, bahçesi ya da yalnız o eve çıkan bir yol özel alan sayılabilir. Gözlemin yapılacağı yeri bu yüzden planı kurarken sizinle birlikte belirleriz.
Hiçbir işte kullanmadığımız yöntemler: başkasının telefonuna, mesajlarına ya da sosyal medya hesabına ulaşmak; bir araca ya da eşyaya yer bildiren bir cihaz koymak; gizli ses kaydı almak; eve, iş yerinin kapalı kısmına ya da başka bir özel alana girmek; sahte kimlikle kişiye yaklaşmak; kurumların kayıtlarına aracı yoluyla ulaşmak. Bunlar istense de işin parçası olmaz.
Bir dedektifle konuşurken sorabileceğiniz dört şey
İlk yazışma, karşınızdakinin nasıl çalıştığını anlamak için de iyi bir fırsattır. Bu dört soruya alacağınız cevap, sitede yazandan çok şey söyler:
- Neye bakılabileceği ve neye bakılamayacağı yazılı söyleniyor mu? Sorunuzun hangi kısmının sahada görülebileceğini ilk yanıtta duymalısınız; “her şeyi buluruz” cevabı size bir plan vermez.
- Yeri doğru soruyor mu? Zonguldak’ta bir köy adı verdiğinizde ilçesini, Gökçebey ya da Devrek’teyse bağlı mahallesini sorması gerekir. “Ereğli” dediğinizde Karadeniz Ereğli mi, Konya’daki mi diye ayırması da aynı dikkatin işaretidir.
- Gün sayısının gerekçesi var mı? Kaç gün bakılacağı, sorunuzun neye bağlandığına ve yerin düzenine göre çıkar. Gerekçesi yazılmış bir gün sayısını kendiniz de tartabilirsiniz.
- Rapor neyi gösterecek? Her kaydın günü, yeri ve varsa fotoğrafı; sonuç vermeyen bakışların da yazılıp yazılmayacağı. Raporun düzenini başlamadan sorun.
Yukarıdaki kutudaki yöntemlerden birini kendiliğinden öneren biriyle ise konuşmayı orada bitirmek sizi korur.
Bir isteğin çizgiyi aştığı yerler
Yöntem kadar amaç da önemlidir; bu çizgi hem sizi hem de hakkında bilgi aranan kişiyi korur. Şu durumlar ilk yazışmada açıkça konuşulur ve iş üstlenilmez:
- Kişinin kendisine ya da bir başkasına zarar verilmesi ihtimali seziliyorsa,
- araştırılacak kişiyle aranızda süren bir koruma kararı varsa,
- istenen bilgi, ancak yukarıdaki yöntemlerden biriyle elde edilebilecekse.
Bunun dışında kalan konuların büyük kısmı, soru doğru tanımlandığında bu çerçeveye rahatça sığar. Sitede anlatılan konuların hepsi Zonguldak’ın sekiz ilçesinde bu sınırların içinde yürütülür.
Raporun sahibi kimdir?
Rapor size teslim edilir ve sizde kalır; araştırılan kişiye ya da üçüncü bir kişiye bizim tarafımızdan verilmez. İçinde yalnız sorduğunuz konuya ait kayıtlar bulunur, konu dışında kalan gözlemler rapora girmez. Kiminle paylaşacağınızı siz seçersiniz.
Bir işin bu çerçeveye uyup uymadığından emin değilseniz konuyu kısaca yazın. Uymayan bir kısım varsa bunu ilk yanıtımızda gerekçesiyle söyleriz; kalan kısım için neler yapılabileceğini de ekleriz.